Gazi Kovan, Kurtuluş Savaşı döneminde Karahisarlı Seyfi Çavuş’un künyesini yazdıktan sonra doldurma işlemi için Ankara’ daki atölyeye gönderilen, gittiği yerden yeniden gelen ve toplam dokuz kez doldurulup sekiz defa cephede kullanılan top mermisi kovanıdır.

Seyfi Çavuş, çarpıştığı Birinci İnönü Savaşı’nda kullandığı topun kovanına künye bilgilerini yazarak, doldurulması için diğer kovanlarla beraber atölyeye gönderdi. Ankara’daki atölyeye gönderilen kovan, işlemlerinin ardından yeniden cepheye sevk edildi. Yanında bir demir kalemle cepheye ulaşan top mermisini kullanan Aksekili Ethem Çavuş da künye bilgilerini yazıp doldurulması için atölyeye gönderdi. Üzerindeki mesajların sayısı 8’e ulaşan kovan 1,5 yıl içerisinde 9 kez atölyeye uğradı. Kovanın atölyeye 9. gelişinde üzerine ilk notu düşen Seyfi Çavuş’un künyesi ve Yüzbaşı Muhsin’in yazdığı bir mektup bulunuyordu. Mektupta Seyfi Çavuş’un ailesinin düşman tarafından katledildiğinin öğrenildiği ve Seyfi Çavuş’un da üç gün sonra hakkın rahmetine kavuştuğu bilgisine yer verilmişti. Yüzbaşı Muhsin, kimsesi kalmadığı için Kovan’daki mesajlardan dolayı ailesi gibi olan atölyedeki ustalara Seyfi Çavuş’un künyesini de gönderdiğini belirtti. Son kez doldurulan mermi ise düşman mevzilerine gitmedi. 29 Ekim 1923 yılında, Cumhuriyetin ilanını selamlayan 101 pare top atışının yüz birinci atışı şerefini taşıyan Gazi Kovan Kurtuluş Savaşı’nın destanı olmuştur.

Yüzbaşı Muhsin’in yazmış olduğu mektup:

Bismillahirrahmanirrahim.

Selamün aleyküm gayretperver ustalar. Allah’a şükürler olsun ki mendebur düşman kaçıyor. Muzaffer Türk ordusu beş gündür durup dinlenmeksizin kâfiri kovalıyor. Güzel İzmir’e, kalplerimizdeki imanımız kadar yakınız artık. İki gün evvel Banaz’daki muharebede bataryamın çavuşlarından Seyfi, kalleş düşmanın kurşunuyla şahadete ermiştir. Cenazesini sıhhiyecilere teslim etmeden önce mintanının içinde bu kovanı buldum. Malumunuzdur ki vefat eden neferin künyesi ailesine yollanır. Lâkin beş gün önce Karahisar’ı ele geçirdiğimizde, Seyfi Çavuş’un ailesinin düşman tarafından katledildiğini öğrendik. Bu kahraman Türk evladı kederini yüreğine gömüp anacığını, babacığını defnedemeden düşmanın peşine düştü. Üç gün sonra kendisi de hakkın rahmetine kavuştu. Kovandaki yazılardan anladığım üzere bu topçu neferlerin bir ailesi de sizler olmuşsunuz. Bu sebeple Seyfi Çavuş’un künyesini sizlere yolluyorum. Başınız sağ olsun. Hayır dualarınızı bizlerden, Fatihalarınızı aziz şehitlerimizden esirgemeyiniz. Hakkın rahmeti üzerinize olsun.

“Yüzbaşı Muhsin Talat 4.Alay 2. Tabur 8. Batarya 14 Muharrem 1341 Salihli"

Gazi Kovan
© MKE Kurumu 2017